Economische missie naar de Duitse deelstaten Rijnland-Palts en Saarland - Sectorinformatie Veilige Digitale Industrie

Meer artikelen
Zakenmensen schudden elkaar de hand in de hal van een vliegveld

Deze missie richt zich op het versterken van de banden tussen Duitse en Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en overheid, die zich met de digitale industrie bezighouden. Daarbij wordt vooral aandacht gegeven aan enkele samenhangende thema's die onder de brede noemer 'Digitalisering' aan zowel Nederlandse als Duitse zijde prioriteit hebben. Ook liggen er in de te bezoeken regio's goede kansen voor samenwerking.

Het gaat om onderwerpen als Smart Industry/Industrie 4.0, Big Data, Internet of Things, Kunstmatige Intelligentie en Cybersecurity. Daarbij worden nieuwe innovatieve technologische ontwikkelingen en samenwerkingskansen belicht. Er is ook aandacht voor zaken als benodigde skills, Arbeit 4.0, nieuwe businessmodellen en de maatschappelijke impact van deze ontwikkelingen.

Smart Industry

Smart Industry – in Duitsland Industrie 4.0 genoemd – gaat over de transitie van de industrie naar een digitale wereld waarin ICT diep doordringt in alle facetten van het productie- en arbeidsproces. Smart Industry wordt gedreven door een slimme inzet van ICT, waardoor machines en robots onderling met elkaar verbonden zijn en slim worden aangestuurd. Niet alleen binnen een fabriek, maar juist ook in de gehele productieketen, van toeleveranciers tot OEMs en tussen bedrijven en klanten.

Nieuwe businessmodellen

Dit leidt tot efficiëntere en flexibelere productie en logistiek. Op basis van onder meer de enorme hoeveelheid gestructureerde en ongestructureerde informatie ('Big Data') die beschikbaar komt, kan op specifieke klantenwensen worden ingespeeld en kunnen nieuwe businessmodellen mogelijk worden gemaakt,

Kunstmatige intelligentie

Hiervoor zijn slimme, zelflerende algoritmes nodig: kunstmatige intelligentie (AI). Deze wordt ook ingezet in de machines en robots die – al dan niet samen met mensen – in de productieketen worden ingezet. Bijvoorbeeld voor patroonherkenning, beeldanalyse en autonome 'co-bots'.

Het draait dus om een combinatie van de inzet van productietechnologie, digitalisering en een netwerkaanpak. En het gaat om slimme producten, processen en diensten.

Europese samenwerking

Vanwege vergelijkbare ontwikkelingen in de VS en China, is een brede Europese ontwikkeling - gebaseerd op Europese normen en waarden - van Smart Industry van groot belang voor de toekomstige concurrentiekracht van de Europese industrie. Door de steeds verdergaande internationalisering van de waardeketens is internationale samenwerking essentieel, waarbij Duitsland – juist vanwege nauwe banden in de toeleveringsketen van Nederlandse en Duitse bedrijven en de Duitse voortrekkersrol op dit thema – een sleutelspeler is.

Voorwaarden veilige digitale economie

Essentiële voorwaarden om een succesvolle overgang naar een veilige digitale economie mogelijk te maken zijn:

Kunstmatige Intelligentie

Slimme en zelflerende algoritmes optimaliseren productieprocessen en logistieke processen real-time door de hele waardeketen. Dit veronderstelt de beschikbaarheid van voldoende rijke data ('Big Data') op basis waarvan het algoritme zijn werk kan doen.
 
Het Deutsche Forschungszentrum für Künstliche Intelligenz in Saarbrücken is een van de grootste onderzoekscentra ter wereld op het gebied van AI en speelt een belangrijke rol in het programma van de missie.

Cybersecurity

Wanneer sensitieve bedrijfsgegevens tussen diverse partijen worden uitgewisseld, is betrouwbare en veilige communicatie, verwerking en opslag van deze informatie essentieel. Ongeoorloofde inbreuken op deze informatieketen door actoren (concurrenten of zelfs landen) zijn gevaarlijk voor de overgang naar Smart Industry.
 
In de regio is onder andere CISPA gevestigd. CISPA is nu al een toonaangevend onderzoeksinstituut op het gebied van Cybersecurity, maar wordt de komende jaren onder de vlag van de Helmholtz-Gemeinschaft uitgebouwd tot een van de grootste cyber-onderzoeksinstituten ter wereld.

Standaardisering

Als data tussen een groot aantal partijen in de keten wordt uitgewisseld, is een standaardisering in communicatietechnologie en communicatieprotocollen essentieel. Er zijn nu nog geen breed gedragen standaarden. Wel wordt hier in Duitsland aan gewerkt, tot dusverre in samenwerking met Frankrijk en Italië.
 
Vanwege de sterke samenhang tussen de Nederlandse en Duitse industrie is het van belang dat Nederlandse partijen aan tafel komen. Tijdens de missie wordt hierover met diverse Duitse partijen, zoals het Duitse Plattform Industrie 4.0 en de branchevereniging VDMA, in workshops invulling aan gegeven.

Ethische, juridische en maatschappelijke impact van Smart Industry

De digitalisering van de productieketen heeft in theorie grote maatschappelijke gevolgen. Dit komt door onder andere nieuwe businessmodellen, kunstmatige intelligentie en de (gedeeltelijke) vervanging van menselijke arbeid door robots. Ook de bijbehorende veranderingen van de benodigde competenties van medewerkers spelen een rol. Dit moet, nu al, worden aangepakt.
 
De eisen die aan bedrijven en medewerkers worden gesteld zullen in hoog tempo veranderen. Dit door de massieve toepassing van onder andere ICT en moderne productietechnologie en verdergaande integratie en modularisering van productieketens. Daarom moet Smart Industry worden verankerd in het beroepsonderwijs (vmbo, mbo en hbo).
 
Ook worden 'Mensgerichte technologieën' ontwikkeld. Deze kunnen ervoor zorgen dat werkenden duurzaam inzetbaar blijven. Cruciaal hierbij is de samenwerking van mens en technologie, waarbij de slimme technologie de mens fysiek en cognitief ondersteunt.
 
Voorbeelden van technologieën die mensen fysiek en cognitief ondersteunen zijn collaboratieve robots, operator supportsystemen (projectie, Hololens, Google Glass, operator apps etc.) en exoskeletten. In Nederland krijgen deze ELSI-aspecten relatief veel aandacht.

Service menu right