verslag: Studiemiddag Recht op zelfbouw

Meer artikelen
Almere Poort Ibba

Start pilot zelfbouwregister

Afgelopen vrijdag heeft het Expertteam Eigenbouw (RVO/BZK) de pilot ‘het zelfbouwregister’ feestelijk gelanceerd. Tijdens de studiemiddag ‘recht op zelfbouw’ in Pakhuis de Zwijger betoogden verschillende sprekers dat er meer ruimte voor zelfbouw moet komen. Samen met de 160 aanwezigen werd geconcludeerd dat er al veel mogelijk is, maar dat het vaak ontbreekt aan bestuurlijke overtuiging en daadkracht. Dit werd onderstreept door gebrek aan bestuurders in de zaal. De daadkracht kan groeien door inzicht over de kansen die zelfbouw biedt voor bewoners, maar ook zeker voor de gemeenten. Een zelfbouwregister zou helpen om inzichtelijk te maken hoeveel mensen een eigen woning willen laten bouwen. Ambassadeur van het Expertteam Jan Jaap Kolkman kondigde vrijdag aan dat al zes gemeenten zich hebben aangemeld voor het experimenteren met het zelfbouwregister.
 

Zelfbouwregister

Brits voorbeeld

De pilot wordt gestart naar Brits voorbeeld, waar gemeenten al een paar jaar zelfbouwregisters bijhouden. Richard Bacon, Brits Member of Parlement en geestelijk vader van de ‘Self Build and Custom Housebuilding Act 2015’ waar het register onderdeel van uitmaakt, legde op eigen wijze uit waarom dit zelfbouwregister in Engeland noodzakelijk is en wat het kan betekenen voor Nederlandse zelfbouw. Tevens gaf hij aan dat ondersteuning, zoals die van het expertteam Eigenbouw, noodzakelijk is en blijft om gemeenten hierbij te ondersteunen. Daarom heeft Engeland naar Nederlands voorbeeld een Taskforce ingericht.
 

Juridische toepassing 

Professor Arjan Bregman gaf een minicollege. Hij onderzocht voor het Expertteam de mogelijkheden voor toepassing van het zelfbouwregister in Nederland. Belangrijke boodschap van Bregman: er is niets wat gemeenten ervan weerhoudt om dit register toe te passen. Ook Arthur Borst, lid van het expertteam Eigenbouw en werkzaam bij de gemeente Deventer, benadrukte ook de mogelijkheden die het exploitatieplan biedt om grond ter beschikking te stellen aan zelfbouwers.
 

Maatschappelijke meerwaarde

Jacqueline Tellinga, die zowel deel uitmaakt van het Nederlandse Expertteam Eigenbouw als de Britse equivalent, benadrukte dat gemeenten door zelfbouw niet mogelijk te maken, de inwoners het recht om vermogen op te bouwen ontnemen. Waar gemeenten en andere partijen in een Vinex reflex lijken te schieten, delft de zelfbouwer het onderspit. En dit zijn niet alleen de meer vermogende inwoners. Frans van Deursen, ook lid van het Expertteam, legt uit dat starters op de woningmarkt betaalbaar kunnen bouwen. Hiervoor bestaat bijvoorbeeld de regeling Ik Bouw Betaalbaar. Ook zien we dat steeds meer senioren nog een keer hun eigen woonwensen willen uitvoeren, vaak gezamenlijk en met oog voor zorg. Het bieden van kavels voor zelfbouw is in die zin ook echt een oplossing voor een aantal maatschappelijke opgaven waarmee we te maken hebben zoals vergrijzing, vereenzaming, en betaalbaar wonen.
 

Pilot zelfbouwregister

In het pilotprogramma krijgen gemeente hulp bij de opzet van het zelfbouwregister. Daarnaast kunnen ze kennis maken met de voordelen van het opzetten van het register via excursies, kennisdeling en hulp vanuit de markt en RVO. Geïnteresseerde gemeenten kunnen zich nog steeds aanmelden voor een kennismakingsgesprek via eigenbouw@rvo.nl.
 
 

Service menu right