Tien innovaties die de Nederlandse zorg nóg beter maken

Meer artikelen
ziekenhuisbed

Nederland heeft een van de beste zorgstelsels van de wereld. Ons land scoort goed op toegankelijkheid, preventie en medicijngebruik. En eigenlijk kan ‘innovatie’ daar ook prima bij. Want dat we kunnen innoveren, blijkt wel uit onderstaande voorbeelden. Uitvindingen die onze zorg nóg beter, goedkoper, sneller of slimmer maken.

G-Therapeutics: een duwtje in de rug

Lachende man in rolstoel in een parkZorginnovatie is mooi, maar vaak is het een kwestie van een lange adem. De oprichters van G-Therapeutics kunnen erover meepraten. Ze werken al 15 jaar aan hun innovatie. Het doel: mensen met een dwarslaesie weer op de been krijgen. De Eindhovense ondernemers richten zich op mensen die gedeeltelijk verlamd zijn. Hun oplossing is een soort pacemaker, die met een sonde aan de rug verbonden is. In het ruggenmerg stimuleert het systeem specifieke gebieden die verantwoordelijk zijn voor loopfuncties. Resultaat: de hersenen krijgen loopprikkels. Voor revaliderende patiënten is het letterlijk een duw in de rug. Verwacht alleen niet dat patiënten vervolgens opstaan en weglopen. Daarom is een ander belangrijk onderdeel van deze oplossing een intensief revalidatietraject, waarin patiënten opnieuw leren lopen.
Het Innovatiekrediet van RVO.nl gaf deze ondernemers een heel fijne financiële prikkel. Hoe sneller investeerders nu toehappen, hoe eerder het product op de markt komt. 

NIRS - Artinis

Hersenactiviteit meten zonder zware apparatuur
Activiteit in de hersenen meten? Dat kan onder andere met Nabije Infra Rood Spectroscopie (NIRS). Een techniek op basis van infrarood licht. NIRS-apparatuur is heel zwaar, waardoor het niet eenvoudig is om ermee te werken. Techbedrijf Artinis bedacht daar een oplossing voor, die draagbaar, licht en comfortabel is. Je draagt de meetapparatuur als een helm of zelfs als een plakker op je voorhoofd. Zo kan er zelfs tijdens het slapen en sporten activiteit worden gemeten. Het systeem van Artinis zendt de gegevens draadloos naar een smartphone of computer, zodat je er realtime mee kunt werken. Geen zware machines meer dus, waardoor het systeem bijvoorbeeld ook de cognitieve functies van baby’s kan meten. Met deze lichte apparatuur kan ook bij hen cognitieve functies worden gemeten. Om te kunnen ontwikkelen, maakt Artinis al 14 jaar gebruik van de WBSO-regeling van RVO.nl. En dat blijven ze doen, want ontwikkelen is volgens Artinis nooit af.

Preceyes: een assistent met onzichtbare precisie

Preceyes: Valorisatie in praktijkOogchirurgen werken haarfijn. Dat wil zeggen: tot op wel een tiende millimeter nauwkeurig. Dat lijkt heel wat, maar bij ingrepen aan het netvlies of glasvocht (de vloeistof waarmee het oog gevuld is) is een apparaat van 0,1 millimeter al behoorlijk fors. Dat het nóg kleiner kan, bewijst de robot van Preceyes. De vaatjes van deze robot zijn nog tien keer zo klein: een honderdste millimeter. De ideale assistent voor een oogchirurg, die de robot met zijn hand bedient. De robot neutraliseert zelfs de lichtste bewegingen, en filtert trillingen van de hand uit de bewegingen.
In 2018 ging de operatierobot voor het eerst echt aan het werk, onder andere in het Oogziekenhuis Rotterdam. Bestaande operaties worden daardoor veel preciezer en veiliger uitgevoerd. Ook maakt de robot compleet nieuwe behandelingen mogelijk, voor aandoeningen waar nu nog geen oplossingen voor zijn. Er ligt dus een mooie toekomst in het verschiet.

PolyVation

Een minuscuul pillendoosje
Biomedische polymeren. Dat maakt het Groningse bedrijf PolyVation. Het klinkt lastiger dan het is. Een polymeer is een grote molecuul, opgebouwd uit een keten van kleine bouwstenen. Nylon is er een bekend voorbeeld van. Samen met dochterbedrijf InnoCore maakt PolyVation daar micro-containers van, gevuld met medicijnen. Speciaal voor de patiënt. Mechanismen in deze kleine pillendoosjes zorgen dat de medicijnen gedoseerd in het lichaam vrijkomen. Nooit meer te veel of te weinig dus. Bovendien bereiken deze minicontainers het hele lichaam. Ook de ogen en hersenen: plaatsen waar medicijnen normaal gesproken lastig tot doordringen. Zonder vele jaren van ontwikkeling was Polyvation niet tot dit punt gekomen. Gelukkig maar dus, dat ze al bijna 20 jaar gebruik konden maken van de WBSO-regeling van RVO.nl. Het resultaat is exact waar de WBSO-regeling voor bedoeld is: technologische ontwikkeling.

Emosys: werkt op de lachspieren

EmoSys: Valorisatie in praktijkAls je lacht, voel je je beter, zo blijkt uit onderzoek. Met dat gegeven ging Mehrdad Seirafi aan de slag. Geen antidepressiva meer of therapie bij beginnende depressieklachten, vond hij. Wat dan wel? Een pleister. Mensen met (licht) depressieve klachten kunnen die voor het slapen gaan op hun gezicht plakken. Vervolgens doet de pleister zijn werk. Hij stimuleert de zenuw die verantwoordelijk is voor het lachen, en stuurt een signaal van blijdschap en geluk naar de hersenen. Zo gaan mensen glimlachend de nacht in, en helpen ze hun depressie slapend de wereld uit. Drie weken pleisters plakken lost de klachten al voor een groot deel op. En om in de positieve sferen te blijven: de kosten voor de gezondheidszorg dalen, maar ook het aantal depressieve mensen in de wereld. Want de lichte depressies gaan minder vaak over in een zware depressie. Over een win-winsituatie gesproken.

Nauwkeurige neurostimulator: meer elektroden voor een beter leven

Trillende handen en ongecontroleerde bewegingen – dit zijn typerende verschijnselen bij iemand met de ziekte van Parkinson. Met Deep Brain Stimulation (DBS) nemen die motorische klachten af. Een sonde in de hersenen geeft pulsen af, die de ongecontroleerde motoriek tegenwerkt. Heel fijn voor de patiënt, ware het niet dat de techniek ook zijn nadelen heeft. De operatie is bijzonder zwaar en bijwerkingen zijn vervelend. Dat kan beter, dachten ze bij Sapiens Steering Brain Stimulation in Eindhoven. Dus ontwikkelden ze een variant. In plaats van 4 normale elektrodes creëerden ze een techniek met 40 micro-elektrodes. Ze zijn onafhankelijk van elkaar te besturen en werken daardoor nauwkeuriger. Moeite met praten is een bijwerking van de bestaande DBS-techniek. Dankzij de Eindhovense startup is dat verleden tijd. Ook andere negatieve effecten verminderen drastisch, waardoor DBS met deze nieuwe variant vaker ingezet wordt. En nog iets moois: patiënten hebben minder medicijnen nodig. Kortom, deze innovatie zorgt voor een toenemende kwaliteit van leven.

MindMate: je maatje die overal aan denkt

Mindmate: Valorisatie in praktijkSleutels, portemonnee, telefoon; het zijn van die spullen die iedereen weleens vergeet. Zodat je in de supermarkt staat zonder geld, of voor je huis zonder sleutels. Iemand bellen om hulp? Helaas, je telefoon ligt ook binnen. De oplossing heet MindMate. Een eenvoudige manier om nooit meer iets te vergeten, hoe vergeetachtig je ook bent. De Mindmate zelf hangt bij de voordeur, met de stekker in het stopcontact. Sleutels, portemonnee en telefoon zijn voorzien van een gekleurd label, met daarin een zendertje. Ga je zonder een van de drie dingen de deur uit, dan waarschuwt MindMate je.
Maar ook als je een van de apparaten kwijt bent, helpt MindMate. De labels die aan de spullen vastzitten geven een licht- en geluidsignaal, zodat ze eenvoudig terug te vinden zijn. MindMate is oorspronkelijk bedoeld voor mensen met dementie, maar is eigenlijk handig voor iedereen die zijn spullen weleens vergeet.

CC Diagnostics: onterechte diagnose voorkom je vanuit huis

Jaarlijks krijgen ongeveer 800 vrouwen in Nederland baarmoederhalskanker. Dat is veel. Maar opvallend genoeg krijgen zelfs meer dan 5000 vrouwen per jaar de diagnose. Veelal onterecht dus. CC Diagnostics bedacht een manier om dat getal omlaag te krijgen: een zogeheten DNA-methylatietest. Deze thuistest signaleert baarmoederhalskanker en de voorstadia ervan. Uitstrijkjes zijn door deze innovatie niet meer nodig. Hierdoor neemt het doktersbezoek af én krijgen veel minder vrouwen een onterechte en ingrijpende diagnose. De jaarlijkse besparingen: alleen in Nederland al bijna € 3 miljoen. Maar veel belangrijker is de afname van het percentage onterecht positieve diagnoses, dat tot veel onnodige zorgen leidt. Volgens de Groningse startup is dat ongeveer 33%. En doordat het systeem ook voorstadia herkent, neemt ook het aantal gemiste kankergevallen af. De laatste ontwikkelfase van de DNA-methylatietest is inmiddels gestart. Naar verwachting is de test in 2022 beschikbaar voor artsen en patiënten in Europa.
Voor (aanvullende) financiering deed het bedrijf een succesvolle aanvraag voor een Innovatiekrediet bij RVO.nl.

YourRythmics: sneller terug in het juiste ritme

YourRythmics: Valorisatie in praktijk60 tot 100 hartslagen per minuut is normaal voor volwassenen die in rust zijn. Een onregelmatige hartslag komt echter steeds vaker voor. De ernst ervan verschilt. Van een ‘reguliere’ afwijking tot een levensbedreigende hartritmestoornis. De zoektocht naar het stadium waarin de ziekte zich bevindt kan soms wel anderhalf jaar duren. YourRythmics maakt die zoektocht een stuk korter met een innovatieve behandelmethode. Ze laten patiënten een ECG-elektrode inslikken, om een ECG van de slokdarm te maken. De slokdarm inderdaad, omdat die langs het linkeratrium loopt: de plek waar de hartritmestoornis ontstaat. De apparatuur en software van YourRythmics maken een analyse van de data, waaruit de ernst van de situatie meteen af te lezen is. Een extra voordeel: YourRythmics bevindt zich op Brightlands Maastricht Health Campus, waar ook het Maastricht UMC gevestigd is. Wetenschappers, onderzoekers en doctoren binnen handbereik – dat moet haast wel een veilig gevoel geven.

Nutrileads: gezond eten onder de loep

Iedereen weet dat dat groente en fruit beter voor je zijn dan fastfood. Maar welke onderdelen in voeding hebben nu werkelijk een positieve invloed op onze gezondheid? Bij NutriLeads zoeken ze dit uit. Zo ontdekte de startup uit Wageningen bijvoorbeeld het product ‘Xtramune’. Dit bijzondere stofje blijkt de immuunfunctie te ondersteunen en verbetert de weerstand tegen luchtweginfecties. Al dit soort vondsten ontwikkelt de startup tot natuurlijke voedselingrediënten, die ze bij proefpersonen uittesten. Zijn die studies met succes afgerond, dan wordt het product toegevoegd aan voedingssupplementen, medische voeding of functionele voedingsmiddelen. Het motto van NutriLeads legt de ultieme intentie bloot: met voeding behandel je geen ziektes, je probeert ze te voorkomen.

Service menu right